Sau 4 năm áp dụng cách đánh giá mới theo chương trình thay sách giáo khoa, bộ công cụ chuẩn cho các giáo viên, nhà trường và các cấp quản lý dùng để theo dõi đánh giá, xếp loại học sinh đã bộc lộ rõ những ưu điểm và hạn chế bất cập cụ thể như sau:

Ưu điểm: QĐ 30 đã góp phần vào việc thực hiện theo dõi học sinh thông qua các hoạt động giáo dục của giáo viên và học sinh.

- Góp phần đổi mới phương pháp dạy - học nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong việc lĩnh hội tri thức.

- Coi trọng và khuyến khích học sinh vươn lên trong quá trình học tập và rèn luyện khi chưa đạt tới chuẩn về kiến thức và kĩ năng.

- Thực hiện công khai, công bằng trong đánh giá học sinh, dân chủ trong đánh giá, giúp cho không chỉ giáo viên mà phụ huynh học sinh cũng biết được cách đánh giá của nhà trường đối với con em mình.

- Phần đánh giá Hạnh kiểm phù hợp với học sinh Tiểu học.

II - Những hạn chế, bất cập của bộ công cụ đánh giá theo dõi học sinh

1/ Đối với QĐ 30 :

- Về đánh giá Hạnh kiểm: Điều 6 quy định thời điểm đánh giá là chưa được phù hợp và còn có mâu thuẫn với nhau khi khẳng định "đánh giá là hoạt động thường xuyên" nhưng lại quy định chỉ đánh giá xếp loại Hạnh kiểm vào 2 thời điểm là cuối học kì 1 và cuối năm học.

- Về đánh giá bằng điểm số: Điều 7 mục 2 quy định cách đánh giá khi không cho điểm 0 và điểm thập phân là chưa hợp lý với điều kiện và năng lực học tập của học sinh.

- Về đánh giá bằng nhận xét còn mang tính chung chung chưa cụ thể, không phát huy được năng lực thực sự của học sinh bởi vì ranh giới giữa "biểu hiện rõ về năng lực học tập" để phân định giữa A và A+ là rất mong manh.

- Phần xếp loại học lực môn: Điều 11 mục 1 phần a với 2 môn Toán và Tiếng Việt trong QĐ 30 chỉ dùng kết quả thi KTĐK các lần để xếp loại học lực môn học kì I, II cho học sinh là ch¬ưa chính xác và công bằng, khách quan.

- Đối với các môn đánh giá bằng điểm số khác nếu cũng chỉ dùng kết quả thi ĐK cuối kì để xếp loại HLM học kì là cũng chư¬a chính xác, chưa phản ánh được quá trình học tập của học sinh.

- Việc không sử dụng điểm kiểm tra thường xuyên để làm căn cứ đánh giá học sinh ở GK, CK, cuối năm là không chính xác và khách quan.

- Ở các môn đánh giá bằng định tính phần quy định chỉ sử dụng HLM học kì II làm học lực môn cả năm là chưa công bằng đối với học sinh vì nếu 1 HS đạt A+ ở học kì I nhưng học kì II chỉ đạt A thì cả năm cũng chỉ đạt A gây thiệt thòi cho HS hoặc ngược lại HK I đạt A, học kì 2 đạt A+ thì cả năm cũng chỉ đạt A.

- Điều 12 khi quy định làm tròn điểm đọc và viết thành 1 điểm chung và không cho điểm thập phân ở các bài kiểm tra vô hình chung đã giúp GV nâng điểm cho HS một cách hợp lý.

- Phần xét lên lớp ở điều 13 mục 1 khi quy định chỉ sử dụng kết quả kiểm tra ĐK cuối kì 2 mà không căn cứ vào kết quả học tập theo các kì đánh giá và xếp loại cả năm của học sinh là không hợp lý.

- Việc cho học sinh được thi lại 3 lần/môn có độ mở quá rộng để đưa học sinh ngồi nhầm chỗ bởi vì nếu đã thi lại đến lần 3 thì cả GV và nhà trường chắc chắn sẽ hạ chuẩn về kiến thức và kĩ năng để HS có đủ điểm lên lớp.

- Đối với các môn học tự chọn nếu kết quả học tập không đưa vào xét lên lớp mà chỉ dùng để xét khen thưởng là không hợp lý nhất là đối với việc xét danh hiệu HS tiên tiến vì các môn đánh giá bằng điểm số khác chỉ đạt mức khá nhưng có 1 môn tự chọn đánh giá bằng điểm số đạt loại Giỏi là HS đó đã đạt HS tiên tiến.

- Điều 14: Xét khen th¬ưởng chưa được phù hợp và còn cao đối với HS bởi vì sự toàn diện của một con người là rất khó vì vậy tiêu chuẩn xét HS Giỏi quy định phải có tất cả các môn đánh giá bằng điểm số đạt loại Giỏi thì mới được xét danh hiệu HS Giỏi là cao so với trình độ HS ở các vùng miền khác nhau.

- Đối với danh hiệu học sinh tiên tiến cũng vậy nếu quy định cần phải có 1 trong số các môn đánh giá bằng điểm số đạt điểm Giỏi là cao đối với tất cả HS.

2/ Đối với sổ theo dõi đánh giá xếp loại học sinh:

- Đối với các môn đánh giá bằng điểm số, việc thiết kế các tháng điểm là chưa hợp lý vì mỗi 1 tháng điểm trong sổ theo dõi tương ứng với 1 tháng trong năm học nhưng thời điểm kiểm tra định kì của mỗi lần kiểm tra lại khác nhau không trùng với cách thiết kế trong sổ.

- Sổ theo dõi như¬ng không có phần theo dõi lý lịch học sinh là chưa phù hợp.

- Đối với lớp 4 - 5, phần hướng dẫn nhận xét đánh giá môn Kĩ thuật chưa cụ thể đối với các phương án dạy học.

- Trong sổ của lớp 1 môn đạo đức nhận xét 6 và 7 sắp xếp chưa hợp lý.

III - Những kiến nghị đề xuất

1. Đối với đánh giá Hạnh kiểm đề nghị đưa vào đánh giá thường xuyên theo tháng điểm hoặc chí ít thì cũng theo 4 kì thì mới sát với học sinh.

2. Bỏ quy định không cho điểm 0 và điểm thập phân bởi vì năng lực học tập đến đâu thì được đánh giá đến đấy là hợp lý hơn.

3. Đối với các môn đánh giá bằng nhận xét cần có tiêu chí cụ thể hơn nữa để đánh giá đúng học sinh.

4. Bỏ phần chỉ dùng điểm thi CK 2 để xét lên lớp mà cần căn cứ vào đánh giá cả quá trình học tập của học sinh bằng xếp koại cuối năm về học lực môn để xét lên lớp là chính xác nhất.

5. Đối với các môn đánh giá bằng điểm số khác khi đánh giá học lực môn cuối năm cũng cần phải đánh giá trên mặt bằng chung của cả kì không nên chỉ dùng kết quả thi cuối kì để làm căn cứ đánh giá vì nó sẽ không chính xác.

6. Cần kết hợp cả điểm KT thường xuyên và điểm Kiểm tra định kì để đánh giá, xếp loại học sinh.

7. Chỉ cho phép làm tròn điểm cho HS một lần duy nhất ở cuối năm học.

8. Khi xét lên lớp cho HS cần căn cứ vào cả quá trình học tập của HS vì vậy nên bỏ phần căn cứ vào điểm thi cuối kì 2 để xét lên lớp.

9. Các môn học tự chọn nếu có học thì cũng cần phải đưa vào để xét lên lớp cũng như khen thưởng như các môn học khác.

10. Chỉ cho phép học sinh được thi lại một lần để xét lên lớp chứ không nên là 3 lần như hiện nay.

11. Việc xét học sinh đạt danh hiệu HS Giỏi thì chỉ cần 3/4 số môn học đánh giá bằng điểm số xếp loại HL môn đạt loại Giỏi và các môn học đánh giá bằng nhận xét đạt A là được.

12. Đối với HS tiên tiến thì chỉ cần có các môn đánh giá bằng điểm số đạt điểm khá và các môn đánh giá bằng nhận xét đạt A là được.

13. Đối với sổ theo dõi đánh giá học sinh cần có thêm phần lý lịch học sinh.

14. Nên thiết kế cột điểm Kiểm tra ĐKCK 1 sau cột tháng thứ tư cho phù hợp hơn.

15. Đối với môn Kĩ thuật lớp 4,5 cần có các hướng dẫn phù hợp với các phư¬ơng án dạy học đã quy định.

16. Đối với lớp 4,5 cần đưa thêm môn Kĩ thuật, Mỹ thuật, Đạo đức vào đánh giá bằng điểm số (định lượng)

17. Đối với lớp 1, 2, 3 cần đưa thêm môn Mỹ thuật, Đạo đức vào đánh giá bằng điểm số (định lượng).

Trên đây là toàn bộ những ý kiến trao đổi về cách đánh giá học sinh theo QĐ 30/2005 mà đơn vị chúng tôi đã nhận thấy trong quá trình chỉ đạo dạy học ở nhà trường, trong quá trình tổng hợp và góp ý có điều gì khiếm khuyết rất mong được lắng nghe sự góp ý chân thành của các cấp lãnh đạo và đồng nghiệp.

Trịnh Ngọc Sơn
Trường Tiểu học Thị trấn Thường Xuân - tỉnh Thanh Hoá
Email: tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com">tieuhocthitranthuongxuan@gmail.com